Giới thiệu chi tiết về 2025 Deep Funding: Nền tảng tài trợ AI phi tập trung mạnh mẽ nhất trong kỷ nguyên Web3

Các phương thức tài trợ cho hàng hóa công cộng truyền thống (như các khoản đóng góp trên Gitcoin hay cơ chế tài trợ theo hàm bậc hai) có một số hạn chế rõ rệt. Trước hết, khi phải đối mặt với lượng thông tin khổng lồ và phức tạp, con người thường đưa ra quyết định một cách thiếu lý trí. Chẳng hạn, trong hệ sinh thái Ethereum, các nhà tài trợ có xu hướng ủng hộ những dự án bề ngoài thu hút sự chú ý, trong khi dễ dàng bỏ qua những yếu tố kỹ thuật nền tảng và những đóng góp cơ bản ẩn sau đó nhưng lại vô cùng quan trọng.

Cơ chế tài trợ hiện hành hoặc phụ thuộc vào việc đánh giá rộng rãi từ công chúng (dẫn đến việc các dự án phải cạnh tranh quảng bá trên thị trường để thu hút sự chú ý), hoặc phụ thuộc vào quyết định của một số ít chuyên gia (có thể dẫn đến tình trạng tìm kiếm sự ưu ái một cách riêng tư), và khó có thể mở rộng quy mô trước số lượng dự án khổng lồ. Kết quả là: một số công cụ cơ bản và cơ sở hạ tầng “vô hình” có ý nghĩa sống còn đối với phát triển sinh thái lại không nhận được sự hỗ trợ đủ, trong khi nguồn lực có thể bị lãng phí vào những dự án chỉ nóng trong ngắn hạn nhưng giá trị lâu dài lại hạn chế.

Lấy phần mềm mã nguồn mở làm ví dụ, những người đóng góp cho các dự án cốt lõi thường không nhận được phần thưởng xứng đáng. Vitalik Buterin chỉ ra rằng các hình thức huy động vốn theo cấp số nhân hay tài trợ Retro hiện nay thường ưu tiên các dự án có độ phủ sóng cao và dễ quảng bá, nhưng lại thường bỏ qua những người đóng góp thầm lặng nhưng không kém phần quan trọng.

Một ví dụ thường được nhắc đến là thư viện core-js của JavaScript: mặc dù hỗ trợ vô số ứng dụng quy mô lớn, nhưng do ít người biết đến nên những người duy trì thư viện này chỉ có thể kiếm sống nhờ những khoản đóng góp lẻ tẻ. Hiện tượng này cho thấy trong mô hình hiện tại, chu trình kinh tế của cơ sở hạ tầng công cộng không lành mạnh; chúng ta cần gấp rút một mô hình tài trợ công bằng hơn và bền vững hơn về lâu dài để giải quyết những điểm mù này.