MANTRA là một dự án mới nổi với khẩu hiệu “RWA (Real World Assets)” – nói một cách đơn giản, đó là “đưa tài sản thế giới thực lên chuỗi khối”. Dù là bất động sản, trái phiếu hay chứng khoán do nhà nước phát hành, tất cả đều có thể được đóng gói và đưa lên chuỗi khối. Tuy nhiên, vào ngày 13 tháng 4, dự án RWA MANTRA, vốn tự hào về “tài sản thực trên chuỗi”, đã phải đối mặt với một đợt sụt giảm thảm khốc. Token $OM của họ đã lao dốc từ mức $6.35 xuống còn $0.37 chỉ trong vòng một ngày, giảm hơn 90%, gây chấn động thị trường. Nhiều nhà đầu tư thốt lên “OM biến thành OMG”, thậm chí có người đặt câu hỏi: ngay cả khi có “tài sản thực” làm hậu thuẫn, liệu có thể cứu vãn được làn sóng “về 0” này không?

Sự việc này nhanh chóng thu hút sự chú ý, khiến thị trường phải suy ngẫm lại về giá trị thực sự của lĩnh vực RWA (Real World Assets): Việc đưa các tài sản thực như bất động sản, trái phiếu, các khoản phải thu lên blockchain có thực sự mang lại động lực tăng trưởng tiếp theo cho thế giới tiền điện tử hay không? Hay đây chỉ là một chiêu trò lừa đảo khác được ngụy trang dưới lớp vỏ hào nhoáng? Bài viết này sẽ bắt đầu từ những nguyên lý cơ bản của RWA, phân tích ba dự án tiêu biểu, nhằm giúp bạn hiểu rõ hơn về tiềm năng và rủi ro của lĩnh vực RWA.

Tác giả: Samson

Sự việc này nhanh chóng thu hút sự chú ý, khiến thị trường phải suy ngẫm lại về giá trị thực sự của lĩnh vực RWA (Real World Assets): Việc đưa các tài sản thực như bất động sản, trái phiếu, các khoản phải thu lên blockchain có thực sự mang lại động lực tăng trưởng tiếp theo cho thế giới tiền điện tử hay không? Hay đây chỉ là một chiêu trò lừa đảo khác được ngụy trang dưới lớp vỏ hào nhoáng? Bài viết này sẽ bắt đầu từ những nguyên lý cơ bản của RWA, phân tích ba dự án tiêu biểu, nhằm giúp bạn hiểu rõ hơn về tiềm năng và rủi ro của lĩnh vực RWA.

RWA là gì?

“RWA” là viết tắt của Real World Assets, có nghĩa là tài sản trong thế giới thực. Nói một cách đơn giản, đó là việc đưa các loại tài sản trong thế giới thực (bất động sản, trái phiếu, vàng… bất cứ thứ gì bạn có thể nghĩ ra) lên blockchain thông qua quá trình token hóa. Hãy tưởng tượng việc biến giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà của bạn thành một NFT trên Ethereum, hoặc chia nhỏ trái phiếu chính phủ thành các token kỹ thuật số để có thể giao dịch trực tuyến bất cứ lúc nào — đó chính là khái niệm cơ bản của RWA. Thông qua công nghệ token hóa này, giá trị của thị trường tài chính truyền thống có thể được đưa vào blockchain.

Tại sao lại cần RWA? Khi lãi suất trong thế giới DeFi ngày càng tiệm cận với mức của tài chính truyền thống, các nhà đầu tư thông minh bắt đầu tìm kiếm những nguồn thu nhập mới. Trong bối cảnh đó, “đưa tài sản thực vào hệ thống” đã trở thành một xu hướng được ưa chuộng: các tài sản trong thế giới thực thường mang lại thu nhập ổn định và được hỗ trợ bởi uy tín tín dụng, chẳng hạn như tiền thuê bất động sản, lãi suất trái phiếu chính phủ hay khả năng giữ giá trị lâu dài của vàng.

Nếu có thể đưa những nguồn thu này vào blockchain, các nhà đầu tư DeFi sẽ có cơ hội nhận được lợi nhuận ổn định hơn và ít bị ảnh hưởng bởi sự biến động của thị trường tiền điện tử thuần túy. Đồng thời, đối với các chủ sở hữu tài sản, RWA có thể giúp giảm bớt rào cản trong việc tiếp cận nguồn vốn — các chủ doanh nghiệp nhỏ có thể gói gọn các khoản phải thu thành token để vay vốn, thay vì chỉ phải nhờ cậy vào ngân hàng; các chủ nhà có thể thế chấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà đã được token hóa dưới dạng NFT để huy động vốn trên các nền tảng DeFi.

Do đó, RWA được coi là cầu nối quan trọng giúp tiền điện tử hòa nhập vào hệ thống tài chính truyền thống; thậm chí ông Larry Fink, Giám đốc điều hành của BlackRock – công ty quản lý tài sản lớn nhất thế giới – cũng ca ngợi việc token hóa tài sản là “bước tiếp theo” của ngành tài chính.

Tiếp theo, chúng ta sẽ lấy một số dự án RWA tiêu biểu nhất hiện nay làm ví dụ để cùng nhau phân tích một cách khách quan về cách thức hoạt động của các dự án RWA, những điểm nổi bật cũng như những rủi ro tiềm ẩn.

Tóm tắt nhanh: RWA là việc chuyển đổi các tài sản trong thế giới thực (như bất động sản, trái phiếu, vàng, v.v.) thành các token kỹ thuật số có thể giao dịch thông qua công nghệ blockchain. Điều này không chỉ giúp DeFi kết nối với các tài sản tài chính truyền thống mà còn mang lại cho nhà đầu tư nguồn thu nhập ổn định hơn, ít biến động hơn, từ đó trở thành xu hướng mới trên thị trường tiền điện tử.

Ondo Finance: Tập trung vào lợi suất trái phiếu Mỹ, là cầu nối tài sản tuân thủ nghiêm ngặt các quy định

Ondo Finance là nền tảng RWA ra mắt vào năm 2021, được thành lập bởi các cựu chuyên gia Phố Wall, với mục tiêu xây dựng một nền tảng cấp tổ chức nhằm đưa các tài sản trên thị trường truyền thống lên blockchain. Ondo tập trung vào việc token hóa các tài sản có xếp hạng tín dụng cao và tính thanh khoản mạnh. Hiện tại, nền tảng này nổi tiếng nhất với việc đưa trái phiếu kho bạc Mỹ (Treasury) và quỹ thị trường tiền tệ lên blockchain: ví dụ như USDY là chứng khoán thu nhập được hỗ trợ bởi trái phiếu kho bạc Mỹ ngắn hạn và tiền gửi ngân hàng, còn OUSG (Ondo Short-Term US Government Bond Fund) thì kết nối với một quỹ trái phiếu kho bạc Mỹ ngắn hạn. Nói tóm lại, Ondo giúp các tài sản truyền thống ổn định khoác lên mình lớp áo kỹ thuật số, cung cấp cho các nhà đầu tư trên chuỗi một con đường tắt để đạt được lãi suất "không rủi ro" hàng năm từ 4-5,1% (so với mùa đông lãi suất DeFi lúc bấy giờ, mức lợi nhuận này khá hấp dẫn).

Ondo rất chú trọng đến việc tuân thủ quy định. Nền tảng này hợp tác với các tổ chức tín thác được quản lý, chẳng hạn như Ankura Trust – đơn vị chịu trách nhiệm lưu ký tài sản và thực hiện báo cáo kiểm toán hàng ngày, nhằm đảm bảo các token được hỗ trợ bởi tài sản thực tế. Nhà đầu tư cũng phải hoàn tất quy trình KYC (Nhận diện khách hàng)/AML trước khi có thể tiếp cận các token bị hạn chế này, tương đương với việc bổ sung một lớp bảo vệ tuân thủ theo tiêu chuẩn tài chính truyền thống vào hệ sinh thái DeFi. Ngoài ra, Ondo còn phát triển giao thức cho vay riêng của mình là Flux Finance, cho phép người dùng thế chấp các token RWA như OUSG để vay vốn, nhưng áp dụng chế độ danh sách trắng đối với loại tài sản thế chấp này, nhằm đảm bảo chỉ những người đủ điều kiện mới có thể tham gia, tránh việc phát hành chứng khoán trái phép.

Về mặt cơ chế kỹ thuật, điểm thú vị của Ondo là cung cấp các sản phẩm có mức lợi nhuận phân tầng. Ví dụ, trong một số sản phẩm cấu trúc, Ondo áp dụng thiết kế phân tầng Tranche tương tự như trong tài chính truyền thống: nhà đầu tư có thể lựa chọn phần có lợi suất cố định với rủi ro thấp hoặc phần có lợi suất thả nổi với rủi ro cao, phù hợp với các mức độ chấp nhận rủi ro khác nhau. Điều này cho phép cả nhà đầu tư thận trọng và nhà đầu tư mạo hiểm đều có thể tìm thấy lựa chọn phù hợp trong cùng một danh mục đầu tư, tương tự như cơ chế phân tầng Tranche ưu tiên/thứ cấp trong các sản phẩm tài chính truyền thống.

Nền tảng Ondo có token quản trị riêng là $ONDO. Chủ sở hữu $ONDO có thể bỏ phiếu về việc nâng cấp giao thức và điều chỉnh các thông số, tuy nhiên, bản thân $ONDO không trực tiếp mang lại lãi suất hoặc lợi nhuận đảm bảo cho chủ sở hữu, nó giống như một khoản đầu tư vào sự phát triển tương lai của nền tảng hơn. Hiện tại, nguồn thu nhập chính của Ondo đến từ các khoản phí tài chính truyền thống như phí quản lý sản phẩm. Để $ONDO có giá trị lâu dài, điều này phụ thuộc vào khả năng mở rộng quy mô lớn và tạo ra dòng tiền ổn định của nền tảng Ondo. Về mặt rủi ro, sự không chắc chắn về quy định là thách thức lớn mà Ondo phải đối mặt: nếu cơ quan quản lý "bật đèn đỏ" đối với "trái phiếu chính phủ trên chuỗi", hoạt động kinh doanh của Ondo sẽ bị ảnh hưởng nặng nề. Ngoài ra, ngay cả khi tài sản có ổn định đến đâu, giá của $ONDO vẫn có thể biến động mạnh theo tâm lý thị trường — dù sao thì nó cũng chỉ là token của dự án, chứ không phải trái phiếu chính phủ thực sự.

Tóm tắt nhanh: Ondo Finance là một nền tảng chuyên về việc token hóa các tài sản tài chính truyền thống có độ tín nhiệm cao (như trái phiếu kho bạc Mỹ), với điểm nhấn là lợi nhuận ổn định và quy trình tuân thủ nghiêm ngặt. Nền tảng này quản lý tài sản thông qua các tổ chức lưu ký được cấp phép và cung cấp cơ cấu lợi nhuận theo cấp độ, nhằm đáp ứng nhu cầu của các nhà đầu tư có mức độ chấp nhận rủi ro khác nhau. Tuy nhiên, cần lưu ý đến những rủi ro kinh doanh có thể phát sinh do sự thay đổi của môi trường pháp lý.

Maple Finance: Cầu nối cho vay tổ chức – Con dao hai lưỡi của tín dụng DeFi

Maple Finance là một trong những đơn vị tiên phong trong mô hình “truyền thống + blockchain” của ngành DeFi. Nền tảng này định vị mình là thị trường tín dụng tổ chức trên chuỗi, được thiết kế riêng cho các giao dịch cho vay cấp tổ chức. Nói một cách đơn giản, Maple không yêu cầu thế chấp vượt mức như Aave, mà cho phép các bên vay đáng tin cậy tiếp cận vốn với mức thế chấp thấp hơn hoặc thậm chí không cần thế chấp — tương tự như mô hình cho vay ngân hàng truyền thống, chỉ là được chuyển sang môi trường blockchain. Những người tham gia cốt lõi của nó là một nhóm các tổ chức được gọi là Pool Delegate (người quản lý nhóm cho vay), họ thành lập các nhóm vốn, sàng lọc người vay và thiết lập các điều khoản cho vay. Các nhà đầu tư có thể gửi các đồng tiền ổn định như USDC vào các nhóm này để nhận lãi suất, và Pool Delegate sẽ giúp bạn cho các tổ chức cần vốn vay tiền.

Ban đầu, Maple chủ yếu phục vụ các công ty trong ngành tiền điện tử (như nhà tạo lập thị trường, công ty giao dịch) bằng cách cung cấp các khoản vay vốn lưu động; gần đây, công ty cũng bắt đầu mở rộng sang lĩnh vực tài sản thế giới thực (RWA), chẳng hạn như ra mắt quỹ quản lý tiền mặt đầu tư vào trái phiếu kho bạc Mỹ, giúp các DAO và nhà đầu tư đủ điều kiện có thể dễ dàng mua trái phiếu kho bạc Mỹ. Về mặt tuân thủ quy định, Maple đã áp dụng một chiến lược thực tiễn. Năm 2023, công ty đã nộp đơn xin miễn trừ theo quy định SEC Reg D 506(c) của Hoa Kỳ cho quỹ đầu tư trái phiếu kho bạc, cho phép các nhà đầu tư đủ điều kiện tại Hoa Kỳ cũng có thể tham gia vào các sản phẩm trái phiếu kho bạc của mình (trước đây, người Mỹ không thể mua do các hạn chế của luật chứng khoán). Nói cách khác, Maple đang cố gắng cung cấp đầu tư vào token chứng khoán một cách hợp pháp trong khuôn khổ miễn trừ phát hành riêng lẻ.

Tất nhiên, phần lớn các hoạt động cho vay trên chuỗi vẫn thuộc phạm vi phi tập trung; người vay và người cho vay thường phải trải qua quá trình xác minh KYC, nhưng các sản phẩm này không được chào bán công khai cho nhà đầu tư cá nhân. Đội ngũ Maple cũng nhận thức rõ tầm quan trọng của niềm tin, đồng thời nhấn mạnh quy trình cho vay minh bạch và có cơ chế kiểm soát rủi ro, chẳng hạn như yêu cầu doanh nghiệp vay cung cấp báo cáo tài chính, hay vai trò thẩm định của Pool Delegate, nhằm giảm thiểu rủi ro.

Về mặt công nghệ và cơ chế hoạt động, điểm khác biệt của Maple so với các giao thức DeFi thông thường là các khoản vay của nó không được ghép đôi tự động, mà phải qua quá trình kiểm tra và đánh giá rủi ro do con người thực hiện. Mô hình “Pool Delegate” thực chất giống như việc đưa nhân viên tín dụng truyền thống lên chuỗi khối. Những người quản lý này có thể là các công ty đầu tư chuyên nghiệp, họ cần thế chấp một lượng nhất định token gốc của Maple (MPL) làm bảo đảm rủi ro, sau đó chịu trách nhiệm xem xét các đơn xin vay, thiết lập lãi suất và yêu cầu về tài sản thế chấp cho quỹ.

Nếu người vay không thực hiện nghĩa vụ, danh tiếng và số token thế chấp của Pool Delegate đều sẽ bị ảnh hưởng, từ đó tạo ra một cơ chế khuyến khích và ràng buộc. Về việc thiết lập lãi suất, Maple cung cấp mức lãi suất tương đối cố định và ổn định, bởi các khoản vay chủ yếu là trung và dài hạn với lãi suất được thỏa thuận trong hợp đồng, không dao động theo cung cầu thị trường như Aave. Điều này có nghĩa là lợi nhuận của nhà đầu tư Maple ít bị ảnh hưởng bởi biến động của thị trường tiền điện tử, do đó rất được ưa chuộng bởi những người tìm kiếm lợi nhuận ổn định.

Token gốc của Maple là $MPL. MPL chủ yếu được sử dụng cho mục đích quản trị và chia sẻ lợi nhuận: chủ sở hữu token có thể bỏ phiếu về việc điều chỉnh các thông số của giao thức và có thể chọn staking MPL để nhận phần chia sẻ doanh thu từ nền tảng. Theo thiết kế chính thức, Maple sẽ sử dụng một phần lãi suất cho vay và phí giao dịch để mua lại MPL nhằm thưởng cho những người staking, tương đương với việc chủ sở hữu MPL được chia sẻ doanh thu của nền tảng. Tuy nhiên, MPL cũng từng gây tranh cãi trong cộng đồng vì vào năm 2023, cộng đồng đã thông qua đề xuất phát hành thêm token: giới hạn ban đầu là 10 triệu MPL được quyết định tăng thêm 10% (khoảng 1 triệu token) trong vòng ba năm, và mỗi năm sẽ phân bổ thêm 5% vào kho bạc. Mặc dù điều này nhằm mục đích bổ sung vốn và kích thích tăng trưởng, nhưng nguồn cung bổ sung có thể làm loãng giá trị của những người nắm giữ token, dẫn đến lo ngại về “lạm phát do pha loãng”.

Về mặt rủi ro tiềm ẩn, Maple tạo ấn tượng là một “nền tảng cho vay ổn định”, nhưng đừng bao giờ nghĩ rằng việc có các doanh nghiệp vay vốn thực sự tham gia đồng nghĩa với việc không có rủi ro. Trên thực tế, vào cuối năm 2022, do ảnh hưởng từ vụ sụp đổ của FTX, Maple đã phải đối mặt với nhiều trường hợp người vay vỡ nợ: Đầu tiên là Babel Finance không thể trả nợ khoản vay 10 triệu USDC, tiếp theo là khách hàng vay lớn Orthogonal Trading cũng vỡ nợ do khó khăn về tài chính, dẫn đến việc các nhà đầu tư của Maple phải chịu thiệt hại. Những sự kiện này đã làm nổi bật rủi ro của mô hình cho vay không có tài sản thế chấp: khi bên vay phá sản, các nhà đầu tư cho vay chỉ có thể dựa vào pháp luật để đòi bồi thường, mà không có bất kỳ tài sản thế chấp nào để thanh lý ngay lập tức. Do đó, mặc dù Maple đã đưa hoạt động cho vay tín dụng truyền thống lên chuỗi khối, nhưng vấn đề cũ về rủi ro tín dụng vẫn chưa biến mất.

Bên cạnh đó, mặc dù chiến lược tập trung vào thị trường tổ chức của Maple là khá vững chắc, nhưng nó cũng có thể dẫn đến tình trạng thiếu thanh khoản và rào cản gia nhập cao (những nhà đầu tư cá nhân có vốn nhỏ khó có thể tham gia trực tiếp). Đối với đồng MPL, thách thức lớn nhất chính là liệu nền tảng có thể tiếp tục mở rộng quy mô cho vay và tạo ra lợi nhuận để duy trì giá trị của đồng tiền này hay không; nếu không, dù cơ chế chia sẻ lợi nhuận có tốt đến đâu, nếu không có nguồn thu nhập thì cũng sẽ trở nên vô nghĩa.

Tóm tắt nhanh: Maple Finance đưa mô hình cho vay tín dụng tổ chức truyền thống lên nền tảng blockchain, cho phép các doanh nghiệp đủ điều kiện vay vốn với mức thế chấp thấp hoặc thậm chí không cần thế chấp, đồng thời kiểm soát rủi ro thông qua các tổ chức chuyên nghiệp. Mặc dù mô hình này mang lại lợi nhuận từ lãi suất ổn định, nhưng nó cũng khiến nhà đầu tư phải đối mặt trực tiếp với rủi ro vỡ nợ, như những tổn thất do vụ việc FTX năm 2022 gây ra.

Centrifuge: Con đường huy động vốn qua blockchain dành cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ

Centrifuge là một tên tuổi lâu năm trong lĩnh vực RWA, được coi là nền tảng hạ tầng có khả năng đưa bất kỳ loại tài sản nào lên chuỗi khối. Tầm nhìn của Centrifuge rất rộng lớn: không chỉ giới hạn ở một hoặc hai loại tài sản cụ thể, mà còn hướng tới việc xây dựng một thị trường tài chính tài sản trên chuỗi khối mang tính phổ quát. Sản phẩm then chốt để hiện thực hóa tầm nhìn này là Tinlake, một ứng dụng phi tập trung (dApp) thị trường mở được xây dựng trên blockchain Centrifuge.

Mô hình hoạt động của Tinlake có phần tương tự như quá trình chứng khoán hóa tài sản trong lĩnh vực tài chính truyền thống: chủ sở hữu tài sản (ví dụ như một doanh nghiệp nhỏ) có thể chuyển đổi tài sản thực tế thành NFT (chứng chỉ token kèm theo các tài liệu pháp lý liên quan), sau đó sử dụng các NFT này làm tài sản thế chấp để thiết lập một nhóm tài sản trên Tinlake. Tiếp theo, nhóm tài sản này sẽ phát hành hai loại token — DROP và TIN — tương ứng với các vị thế ưu tiên và thứ cấp.

Trong cấu trúc hai tầng này, chủ sở hữu token DROP giống như các chủ nợ ưu tiên trong hệ thống tài chính truyền thống: họ được hưởng mức lợi nhuận cố định, được ưu tiên phân chia lợi nhuận từ quỹ và chịu rủi ro thấp hơn. Trong khi đó, chủ sở hữu token TIN là những người chịu rủi ro thứ cấp: chỉ sau khi trừ đi phần lợi nhuận ưu tiên, phần lợi nhuận còn lại mới thuộc về chủ sở hữu TIN, nhưng tương ứng với điều đó, nếu có lỗ thì họ cũng là những người chịu trách nhiệm trước tiên. Nhờ vậy, các nhà đầu tư có mức độ chấp nhận rủi ro khác nhau có thể tự do lựa chọn trở thành những người "theo đuổi lợi nhuận DROP" an toàn hay những "nhà đầu tư ưa mạo hiểm TIN".

Ví dụ, đối với một danh mục tài sản bao gồm các khoản phải thu của các doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhà đầu tư DROP có thể nhận được mức lợi suất cố định hàng năm là 5%, trong khi nhà đầu tư TIN có cơ hội nhận được 8-10%; tuy nhiên, nếu doanh nghiệp vỡ nợ, phần TIN sẽ phải chịu lỗ trước. Thiết kế này giúp mang lại sự linh hoạt trong việc tài trợ tài sản, đồng thời áp dụng cơ chế thị trường để chia sẻ rủi ro.

Máy ly tâm đặc biệt phù hợpKhoản vay dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏTài trợ dựa trên các khoản phải thuKhoản vay thế chấp bất động sảnThu nhập từ tiền bản quyềnvà các tài sản truyền thống vốn thiếu tính thanh khoản. Nền tảng này nhằm giúp các chủ sở hữu tài sản này huy động vốn với chi phí thấp hơn, bởi trên Tinlake, họ có thể tiếp cận trực tiếp với các nhà đầu tư toàn cầu mà không cần thông qua các bên trung gian như ngân hàng. Đối với các nhà đầu tư DeFi, đây là một kênh đầu tư mới gắn liền với lợi nhuận từ nền kinh tế thực, hứa hẹn mang lại thu nhập từ lãi suất ổn định và không bị ảnh hưởng bởi thị trường tiền điện tử.

Do Centrifuge liên quan đến các khoản vay được chứng khoán hóa, mỗi nhóm tài sản của nó thường được thành lập dưới dạng một thực thể pháp lý (SPV – Tổ chức Mục đích Đặc biệt) để nắm giữ tài sản và ký kết các hợp đồng pháp lý nhằm bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư. Ví dụ, một nhóm tài sản là các khoản phải thu có thể đăng ký một công ty tại bang Delaware, Hoa Kỳ, chuyên chịu trách nhiệm quản lý tài sản của nhóm đó, nhằm đảm bảo có cơ sở pháp lý để đòi bồi thường khi người vay vi phạm hợp đồng. Nhà đầu tư thường phải trải qua quy trình xác minh danh tính (KYC) hoặc được công nhận là nhà đầu tư đủ điều kiện mới có thể mua token DROP hoặc TIN, vì về mặt pháp lý, các token này rất có thể được coi là chứng khoán hoặc chứng từ.

Centrifuge cũng hoạt động trên một chuỗi song song trong hệ sinh thái Polkadot (hệ thống này đang chuyển từ chuỗi độc lập sang chuỗi song song của Polkadot để tận dụng tính bảo mật và khả năng kết nối chuỗi chéo của Polkadot). Nhờ sử dụng một chuỗi khối độc lập, Centrifuge có thể tích hợp các mô-đun quản lý tuân thủ vào thiết kế ở cấp độ giao thức, chẳng hạn như giới hạn các địa chỉ được phép tham gia giao dịch trong các bể thanh khoản cụ thể.

Token gốc của Centrifuge, $CFG, là nguồn nhiên liệu và công cụ quản trị cho toàn bộ hoạt động của blockchain. Các ứng dụng của $CFG bao gồm: thanh toán phí giao dịch, thế chấp để tham gia vào quá trình đồng thuận của các nút (tương tự như khai thác bằng cách thế chấp trong blockchain PoS), cũng như bỏ phiếu quản trị cộng đồng. Khi tài sản và khối lượng giao dịch trên nền tảng tăng lên, về mặt lý thuyết, nhu cầu đối với $CFG cũng sẽ tăng theo (để thanh toán nhiều phí giao dịch hơn, thế chấp để đảm bảo an ninh mạng, v.v.). Tuy nhiên, cần lưu ý rằng $CFG bản thân nó không liên kết trực tiếp với hiệu suất của các nhóm tài sản: ví dụ, nếu một nhóm tài sản Tinlake nào đó sinh lời cao, điều đó không có nghĩa là các chủ sở hữu $CFG sẽ tự động nhận được cổ tức. Giá trị của $CFG phụ thuộc nhiều hơn vào sự phát triển của hệ sinh thái blockchain Centrifuge, cũng như niềm tin của nhà đầu tư vào việc nó sẽ trở thành công ty hàng đầu về cơ sở hạ tầng RWA. Nếu các đối thủ cạnh tranh nổi lên hoặc thị trường cho vay bị ảnh hưởng tiêu cực, nhu cầu đối với $CFG có thể bị ảnh hưởng.

Centrifuge mang đến một viễn cảnh tươi sáng, nhưng những rủi ro cũng không thể bỏ qua. Trước hết là rủi ro tín dụng: tỷ lệ vỡ nợ của các khoản vay dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ không hề thấp. Nếu một số lượng lớn người vay không thể trả nợ, các nhà đầu tư vào danh mục tài sản của Tinlake vẫn sẽ chịu thiệt hại. Mặc dù các khoản đầu tư ưu tiên (DROP) được bảo vệ, nhưng điều này không phải là giải pháp toàn diện; trong những trường hợp cực đoan, các khoản đầu tư ưu tiên cũng có thể bị lỗ và mất vốn gốc.

Tiếp theo là rủi ro về việc thi hành pháp luật: Làm thế nào để chủ sở hữu token blockchain đảm bảo được các quyền lợi hợp đồng pháp lý của mình? Điều này phụ thuộc vào hệ thống pháp luật truyền thống; một khi liên quan đến giao dịch xuyên biên giới hoặc rơi vào vùng xám pháp lý, việc thu hồi nợ có thể bị trì hoãn hoặc thậm chí thất bại. Tính thanh khoản cũng là một vấn đề. Các token của Tinlake thường có tính thanh khoản hạn chế, bởi đây không phải là thị trường meme coin dành cho đầu cơ đại chúng. Khi muốn bán, nhà đầu tư có thể phát hiện ra rằng người mua rất ít, dẫn đến việc phải bán với giá thấp hơn giá trị thực. Do đó, mặc dù Centrifuge cung cấp một con đường sáng tạo để đưa tài sản thực vào DeFi, nhưng nhà đầu tư cũng cần có sự chuẩn bị tâm lý để đầu tư dài hạn và chấp nhận tính thanh khoản thấp.

Tóm tắt nhanh: Centrifuge hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) chuyển đổi các tài sản thực có tính thanh khoản thấp (như các khoản phải thu) thành token thông qua hình thức chứng khoán hóa tài sản, từ đó giúp họ huy động vốn. Nền tảng này cung cấp các loại token rủi ro phân tầng (DROP và TIN) nhằm đáp ứng nhu cầu về lợi nhuận và mức độ rủi ro của các nhà đầu tư khác nhau. Tuy nhiên, các nhà đầu tư cần lưu ý đến rủi ro tín dụng của các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng như vấn đề về tính thanh khoản của tài sản.

Các sàn giao dịch tiền điện tử được khuyến nghị
Lựa chọn hàng đầu của người dân Hồng Kông khi mua bán Bitcoin và Ethereum 》 OSL là sàn giao dịch được cấp phép đầu tiên tại Hồng Kông, mở tài khoản ngay để nhận phần thưởng lên đến 10.088 HKD
Phù hợp với các nhà đầu tư truyền thống tại Hồng Kông muốn vừa đầu tư vào cổ phiếu vừa giao dịch tiền điện tử 》 Victory Securities: Mở tài khoản để có cơ hội trúng vé máy bay Tokyo – Đài Bắc và vé xem concert
Có nhiều lựa chọn loại tiền tệ hơn, phù hợp để mua tiền điện tử phi Bitcoin theo hình thức giao dịch giao ngay 》 Giao dịch trên MEXC để tận hưởng nhiều ưu đãi hấp dẫn, bao gồm đòn bẩy lên đến 400 lần

Sự thật về thị trường RWA: Cơ hội và cạm bẫy song hành

Sau khi xem qua một số dự án tiêu biểu trên, liệu bạn đã có cái nhìn sơ bộ về RWA chưa? Nhìn chung, lĩnh vực RWA thực sự đã mang đến một làn gió mới cho thế giới tiền điện tử: nó giúp DeFi không còn là một nền kinh tế ảo chỉ tự nói với chính mình, mà bắt đầu kết nối với những giá trị thực tế như bất động sản, trái phiếu, khoản vay doanh nghiệp và cổ phiếu. Đối với nhà đầu tư, điều này đồng nghĩa với việc có thêm nhiều lựa chọn đa dạng hơn trong việc phân bổ tài sản cũng như nguồn thu nhập ổn định hơn (ví dụ như lãi suất trái phiếu chính phủ, thu nhập từ tiền thuê nhà, v.v.). Không có gì ngạc nhiên khi kể từ năm 2023, thị trường trái phiếu chính phủ được token hóa trên chuỗi đã bùng nổ, quy mô tăng gấp sáu lần chỉ trong vòng một năm, đạt gần 700 triệu USD. Theo Defillama, hiện tại TVL của lĩnh vực RWA đã đạt 11 tỷ USD (6). Ngay cả các ông lớn trong lĩnh vực tài chính truyền thống cũng bắt đầu tham gia: Larry Fink cho rằng token hóa là tương lai, trong khi JPMorgan, Goldman Sachs và các tổ chức khác cũng lần lượt đầu tư vào lĩnh vực này. Nhìn bề ngoài, RWA có tiềm năng trở thành đòn bẩy cho đợt tăng giá lớn tiếp theo của thị trường tiền điện tử.

Tuy nhiên, khi bình tĩnh lại, chúng ta cũng cần nhận ra những cạm bẫy tiềm ẩn. Trước hết, chi phí tuân thủ và các hạn chế luôn tồn tại. Để đảm bảo tuân thủ pháp luật, các dự án RWA thường yêu cầu nhà đầu tư phải là tổ chức đủ điều kiện và thực hiện xác minh danh tính (KYC), điều này mâu thuẫn với mục tiêu ban đầu về tài chính mở và phổ cập mà DeFi đề cao. Quá nhiều hạn chế có thể khiến các nhà đầu tư cá nhân thông thường e ngại, do đó, tài sản RWA hiện tại vẫn khó có thể thực sự đạt được sự tham gia của mọi người mà không có rào cản nào. Thứ hai, vấn đề niềm tin tập trung vẫn nổi bật trong RWA — bạn phải tin rằng các công ty phát hành token thực sự quản lý tài sản một cách thích hợp và người vay sẽ tuân thủ hợp đồng để trả nợ. Nếu các trung gian này gặp sự cố, token RWA cũng sẽ sụp đổ. Và như chúng ta đã phân tích trước đó, mỗi dự án đều có những rủi ro riêng về mô hình kinh doanh: rủi ro vỡ nợ trong tín dụng, sản phẩm chứng khoán hóa chịu ảnh hưởng của biến động thị trường, sự chênh lệch lớn trong việc thi hành pháp luật, v.v. — tất cả những điều này không thể được công nghệ blockchain xóa bỏ một cách kỳ diệu.

Hơn nữa, lợi nhuận từ các dự án RWA chưa hẳn đã đủ hấp dẫn. Nói thẳng ra, khi đưa trái phiếu chính phủ lên blockchain, bạn chỉ nhận được mức lãi suất hàng năm khoảng 4-5%; đối với các khoản vay doanh nghiệp, con số này có thể cao hơn nhưng cũng chỉ dao động từ một con số đến hơn mười phần trăm, kèm theo những rủi ro tương ứng. Đối với nhiều nhà đầu tư đã quen với mức "lợi nhuận cao" của DeFi, lợi nhuận từ RWA có thể trông khá nhàm chán. Nếu không có nguồn vốn lớn hoặc kế hoạch đầu tư dài hạn, nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ thà mạo hiểm với các đồng meme coin còn hơn là khóa tiền để nhận vài phần trăm lãi suất. Do đó, tính thanh khoản trở thành vấn đề: các token RWA có thể ít được giao dịch, việc mua bán không được suôn sẻ như các đồng tiền điện tử chính thống.

Vậy RWA có thực sự là tương lai hay không? Theo quan điểm của tác giả, đây chắc chắn là một trụ cột không thể bỏ qua trong thế giới tiền điện tử. Khi khung pháp lý dần được làm rõ, RWA hứa hẹn sẽ thu hút hàng trăm tỷ USD vốn truyền thống đổ vào thị trường, bởi so với các tài sản tiền điện tử thuần túy, các tổ chức sẵn sàng đầu tư vào các sản phẩm token có cơ sở vật chất hơn. Tuy nhiên, trước khi điều đó xảy ra, nhiều dự án và nhà đầu tư vẫn đang trong giai đoạn thăm dò, từng bước thử nghiệm.

Đối với các nhà đầu tư thông thường, cơ hội tất nhiên là có: nếu nắm bắt sớm các dự án RWA chất lượng, họ có thể bắt kịp nhịp điệu của làn sóng xu hướng tiếp theo. Tuy nhiên, cần cảnh giác với sự thổi phồng quá mức: đừng quên bài học từ đồng OM, dù được gắn mác “tài sản thế giới thực”, giá đồng tiền này vẫn sụp đổ khi đến lúc. Đầu tư cuối cùng vẫn phải quay về bản chất của tài sản và tỷ lệ rủi ro-lợi nhuận, đừng để bị mê hoặc bởi những từ ngữ hoa mỹ, kẻo phải đi làm thêm ở McDonald’s.

Nhân tiện, mình muốn chia sẻ với mọi người một câu chuyện cười mới nhất trong giới tiền điện tử: Dù $OM đã lao dốc 90%, nhưng thành tích của nó trong năm nay vẫn tốt hơn $ETH đấy! 😂

Các sàn giao dịch tiền điện tử được khuyến nghị
Lựa chọn hàng đầu của người dân Hồng Kông khi mua bán Bitcoin và Ethereum 》 OSL là sàn giao dịch được cấp phép đầu tiên tại Hồng Kông, mở tài khoản ngay để nhận phần thưởng lên đến 10.088 HKD
Phù hợp với các nhà đầu tư truyền thống tại Hồng Kông muốn vừa đầu tư vào cổ phiếu vừa giao dịch tiền điện tử 》 Victory Securities: Mở tài khoản để có cơ hội trúng vé máy bay Tokyo – Đài Bắc và vé xem concert
Có nhiều lựa chọn loại tiền tệ hơn, phù hợp để mua tiền điện tử phi Bitcoin theo hình thức giao dịch giao ngay 》 Giao dịch trên MEXC để tận hưởng nhiều ưu đãi hấp dẫn, bao gồm đòn bẩy lên đến 400 lần

Thông báo trên trang web

Nội dung bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo. Nhà đầu tư nên tự đưa ra quyết định, đầu tư một cách thận trọng và tự chịu rủi ro. Bài viết này không cung cấp cũng như không nhằm mục đích thuyết phục độc giả thực hiện giao dịch hay đầu tư; nội dung chỉ được chia sẻ với mục đích tham khảo và không nên được coi là lời khuyên đầu tư,cũng không phản ánh quan điểm và lập trường của Monsterblockhk,Tất cả thông tin và quan điểm đều mang tính thời điểm và chỉ phản ánh đánh giá tại một thời điểm cụ thể. Ngoài ra, nếuTrên trang web nàyMọi nội dung liên quan đến các sàn giao dịch tài sản ảo chưa được cấp giấy phép hoạt động tại Hồng Kông, bao gồm nhưng không giới hạn ở các bài giới thiệu bằng văn bản, hình ảnh, ưu đãi, sự kiện, v.v., chỉ được cung cấp cho người dùng ở các khu vực ngoài Đặc khu Hành chính Hồng Kông.

Theo “Đạo luật Chống rửa tiền và Chống tài trợ khủng bố (Sửa đổi) năm 2022” của Hồng Kông, kể từ ngày 1 tháng 6 năm 2023, tất cả các sàn giao dịch tài sản ảo tập trung hoạt động tại Hồng Kông hoặc tích cực quảng bá dịch vụ của mình tới các nhà đầu tư Hồng Kông sẽ phải được Ủy ban Chứng khoán và Hợp đồng Tương lai Hồng Kông (SFC) cấp phép và chịu sự giám sát của cơ quan này; mọi hoạt động liên quan mà không có giấy phép đều bị coi là hành vi phạm tội hình sự. Nếu người dùng muốn tìm hiểu chi tiết và nội dung cụ thể của luật này, vui lòng truy cập trang web của SFC.